Bài 1: Sự khác nhau giữa học viện và “lò”

Học viện bóng đá: Xu hướng hay thương vụ kinh doanh?

LTS: Sau khi bầu Đức đưa lứa cầu thủ đầu tiên của Học viện HA.GL - Arsenal JMG lên so tài ở giải V-League 2015, người hâm mộ đã có dịp đánh giá về chất lượng cũng như cách làm của mô hình học viện bóng đá quốc tế đầu tiên tại Việt Nam. Tuy nhiên, dù chưa có những đánh giá chính thức về mô hình này nhưng đã xuất hiện nhiều bất cập.

Học viện bóng đá, “lò” (trường) đào tạo là những hình thức khác nhau nhưng có cùng mục đích: đào tạo bóng đá trẻ. Điểm chung của các loại hình đào tạo đó là tuyển sinh ở lứa tuổi nhỏ (8-10 tuổi), thời gian đào tạo từ 6-7 năm và kết thúc chu trình đào tạo ở tuổi mà cầu thủ có thể tham gia thi đấu dưới màu áo các CLB (từ 15-17 tuổi).

Các cầu thủ “nhí” đang luyện đá bóng ở Trung tâm đào tạo bóng đá Viettel.

Giống mà rất khác

Ở Việt Nam hiện nay vẫn chưa có sự phân biệt rõ giữa mô hình học viện và các “lò” đào tạo cầu thủ. Chính Học viện HA.GL - Arsenal JMG là ví dụ điển hình nhất về sự “lộn xộn khái niệm” này. Mang tên học viện nhưng cầu thủ đào tạo ra lại được đưa thẳng lên đội 1 thay vì phải bán đi theo tiêu chí hàng đầu của một học viện bóng đá. Trong khi đó, những nơi như Trung tâm bóng đá Viettel hay Trung tâm PVF lại được gọi “lò”, dù mô hình lại là kiểu học viện. Tại Việt Nam, nơi được xem là “lò” bóng đá trẻ đúng tiêu chuẩn nhất chính là ở SLNA.

Trên thế giới, những khái niệm này tương đối rõ ràng. Cũng một từ “Academy” (tạm dịch: Học viện) nhưng nếu có gắn tên của CLB ở phía trước thì nên hiểu đó là “lò”. Các học viện trực thuộc CLB này ưu tiên tuyển dụng cầu thủ trẻ tại địa phương và quan trọng hơn, quá trình đào tạo dựa trên các yêu cầu của CLB về kỹ năng chơi bóng. Ví dụ, một cầu thủ xuất thân từ lò Ajax hay La Masia của Barcelona thì thường nổi bật về chất lượng kỹ thuật cá nhân. Cũng vì tiêu chí “ưu tiên CLB” này mà dẫn đến trường hợp không phải cầu thủ nào “tốt nghiệp” học viện rồi thì đương nhiên có mặt tại đội 1, bởi nếu trải qua quá trình học tập mà vẫn không đáp ứng nổi tiêu chuẩn thì vẫn bị bán đi nơi khác để rồi sau một quá trình, có thể trở lại với CLB đã đào tạo ra mình khi đủ điều kiện. Đây là lý do mà đa số các CLB lớn trên thế giới đều có học viện bóng đá nhưng chưa chắc họ đã sử dụng được những người chính mình đào tạo.

Dạng “Academy” thứ 2 chính là một cơ sở kinh doanh thuần túy như mô hình của HA.GL - Arsenal JMG hay PVF, Viettel ở Việt Nam. Đây là một hình thức kinh doanh độc lập, có thể có sự hợp tác về chuyên môn hoặc tài trợ thương hiệu của các CLB lớn trên thế giới theo hình thức đôi bên cùng có lợi. Ví dụ như CLB Arsenal chỉ tham gia tài trợ và hướng dẫn chuyên môn cho Thailand JMG chứ không “ghép tên” như HA.GL Arsenal JMG. Hoặc như Barcelona, ngoài “lò” La Masia của mình cũng tham gia một số học viện khác như Aspira ở Qatar dưới mô hình bảo trợ chuyên môn.

Như vậy, dù đều có chung mục đích là đào tạo trẻ, nhưng nếu hình thức đầu vào gần giống nhau thì đầu ra khác hẳn. Sản phẩm của “lò” gần như một cầu thủ chuyên nghiệp, do được đào tạo có định hướng của CLB, trong khi sản phẩm của học viện chỉ dừng ở mức độ được đào tạo căn bản, trình độ theo tiêu chuẩn và có thể “bán” đại trà.

Chúng ta có thể hình dung sự khác nhau này tương tự việc tốt nghiệp đại học và trường dạy nghề theo nhu cầu vậy.

Hơn thua ở đầu ra

Như đã nói, “lò” thường đào tạo cầu thủ theo triết lý chung của CLB, thế nên ngay khi đang học thì các cậu bé cũng được xếp vào các đội bóng theo lứa tuổi và vừa học, vừa thi đấu. Lò La Masia nổi tiếng của Barcelona có tổng cộng 13 đội bóng khác nhau nhưng có 2 đội được xem như là cầu thủ chuyên nghiệp, đó là Juvenil (U.18) và Barcelona B (U.21). Tất cả các đội (ngoại trừ Barcelona B) đều chỉ tập luyện sau giờ học. Với mô hình này, cầu thủ từ La Masia sẽ được tuyển chọn qua từng lứa tuổi để có thể bước chân vào đội hình Barcelona B, coi như đã đến gần với giấc mơ được khoác áo đội 1 lừng danh thế giới. Vấn đề là do được đào tạo theo từng vị trí cụ thể nên việc không có cầu thủ nào được đôn lên đội 1 cũng là điều dễ hiểu, nếu như đội 1 có những ngôi sao ở đẳng cấp thế giới. Khi đó, dù là do La Masia đào tạo thì cầu thủ “tốt nghiệp” cũng phải tự đi kiếm việc nơi khác.

Lionel Messi - Cầu thủ xuất sắc nhất thế giới hiện nay, xuất thân từ lò La Masia của Barcelona.

Ngược lại, kể từ 16 tuổi, các học viện mới bắt đầu hình thành những đội bóng và cho đi du đấu thử việc tại một số CLB lớn nhằm “chào hàng”. Do đào tạo theo tiêu chuẩn chung nên phải đến sau khi được các CLB “chấm” thì những sản phẩm của học viện mới thực sự bước chân vào thế giới cầu thủ chuyên nghiệp ở môi trường CLB.

Như vậy có thể nói, để đánh giá thành công của mô hình nào thì cũng chỉ dựa vào đầu ra. Nếu như Man.United từng có “thế hệ 92” nổi đình, nổi đám thì từ đó đến nay lại chưa có thêm cầu thủ nào đạt đến đẳng cấp tương tự. Trong khi đó, Học viện JMG đầu tiên trên thế giới mở tại Bờ Biển Ngà đã đào tạo ra anh em nhà Toure, Emmanuel Eboue, Gervinco… Hai thế hệ cầu thủ xuất sắc của học viện này đã biến Bờ Biển Ngà trở thành một thế lực hùng mạnh của bóng đá châu Phi trong suốt một thập kỷ qua. Suốt thời gian dài, ĐTQG Bờ Biển Ngà có đến 80% tuyển thủ xuất thân từ học viện.

VIỆT QUANG - KHOA ĐĂNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phủi 365

Hoàng cao chơi rất hay ở VPL-S2

“Cái đẩu” của Hoàng cao và chất thép lửa như John Terry!

Ở những phút cuối cùng của hiệp phụ trong trận chung kết VPL-S2 tại SVĐ Hoàng Mai (Hà Nội), khi Kardiachain Sài Gòn đang dẫn trước Song Hùng với tỷ số 2-1 và có lợi thế hơn người, ngay thời điểm tưởng như mọi hy vọng đã hoàn toàn tắt hẳn trong cái lạnh giá của Hà Nội, thì Hạnh Ozil phất bóng từ chấm phạt góc và ở trong, Hoàng cao bật lên thật cao, gõ “cái đẩu” của mình, khiến bóng ghim thẳng vào mành lưới của Nhà ĐKVĐ SPL-S3…

Bảng xếp hạng trong nước

Ba đội tranh chấp ngôi đầu sau vòng 2

Kết thúc vòng 2 LS V-League 2021, các đội Hải Phòng, Topenland Bình Định và Becamex Bình Dương tiếp tục giành chiến thẳng để thẳng tiến ở ngôi đầu bảng sau 2 trận thắng liên tiếp. Khá bất ngờ khi Hà Nội vẫn chưa có điểm nào để cùng với Hà Tĩnh tạm xếp cuối bảng.

Quả bóng vàng

Cầu thủ Quả bóng vàng Việt Nam 2020 tri ân các cựu cầu thủ

Trong mùa giải 2019, do tình hình dịch bệnh Covid-19 nên chương trình trao quà cho các cựu cầu thủ gặp hoàn cảnh khó khăn đã không diễn ra được. Năm nay, bằng nỗ lực duy trì hoạt động nối dài của Giải thưởng Quả bóng vàng Việt Nam, BTC đã tổ chức buổi gặp mặt, giao lưu, tặng quà tết cựu cầu thủ vào sáng 25-1, nhằm giữ thông lệ thường niên, mang ý nghĩa nhân văn, tạo giá trị cộng đồng.