2 Cúp châu Âu và vấn đề tiền nong - Kỳ 2: Tiền chia theo thị trường truyền hình

Vì sao đội Besiktas không làm nên trò trống gì ở Europa League mùa trước (chỉ vào đến vòng 32 đội), nhưng lại được chia đến hơn 8 triệu euro, cao hơn cả nhà vô địch Porto? Và vì sao nhà vô địch Champions League Barcelona lại được chia tiền ít hơn Man.United? Đấy là vì có một khoản vô cùng quan trọng khi UEFA chia tiền thu được ở 2 Cúp châu Âu cho các đội bóng tham dự. Khoản này gọi là “tiền chia theo thị trường truyền hình”.

Besiktas (phải) không tiến xa, nhưng vẫn kiếm nhiều tiền hơn nhà vô địch Porto.

Từ vòng đấu bảng Champions League, các đội được lĩnh những khoản như sau. 1/Tiền thưởng cho sự góp mặt tại giải. 2/Tiền thưởng cho việc tham gia các trận vòng bảng. 3/Tiền thưởng theo thành tích thi đấu ở vòng bảng. 4/Tiền chia theo thị trường truyền hình. 5/Tiền thưởng cho việc lọt vào các vòng knock-out.

Khoản (1) “đồng hạng”: 3,9 triệu euro cho bất cứ đội nào góp mặt ở vòng bảng (mọi số liệu trong bài này đều là của mùa bóng trước). Khoản (2) cũng tương tự: nếu thi đấu đầy đủ các trận ở vòng bảng, mỗi đội sẽ có 3,3 triệu euro, cụ thể là 550.000 euro/trận (số tiền này chỉ mất khi người ta bỏ cuộc hoặc hủy trận đấu vì lý do nào đó). Khoản (3) quy định: 1 trận thắng đem về 800.000 euro, 1 trận hòa được 400.000 euro. Real Madrid kiếm được nhiều nhất: 4,4 triệu euro (thắng 5, hòa 1). Partizan Belgrade và MSK Zilina không có xu nào (thua cả 6 trận). Vào vòng knock-out thì không cần biết thắng hay hòa. Mỗi đội góp mặt ở vòng 1/8 lĩnh thêm 3 triệu euro; vào tứ kết có thêm 3,3 triệu euro; vào bán kết có thêm 4,2 triệu euro; đội vô địch có thêm 9 triệu euro và đội thua trong trận chung kết có thêm 5,6 triệu euro.

Cơ cấu tiền thưởng ở Europa League cũng giống hệt như Champions League, chỉ khác nhau về số tiền cụ thể cho từng mục (dĩ nhiên là thấp hơn hẳn). Một vài nhận xét: nếu như không có khoản (4) tức “tiền chia theo thị trường truyền hình” thì thu nhập của các đội không khác nhau bao nhiêu. Khác biệt về mức thưởng qua từng giai đoạn không thật sự tăng vọt như nhiều người tưởng. Đã vậy, các đội bóng nhỏ dù chỉ góp mặt “cho đủ tụ” cũng được bảo đảm 2 khoản chia đầu tiên, tổng cộng đến 7,2 triệu euro nghĩa là còn cao hơn tiền thưởng cho một đội nhảy được từ bán kết vào chung kết!

Hãy nói về khoản tiền chia theo thị trường truyền hình. Chelsea lĩnh đến 27,023 triệu euro, M.U cũng có 25,897 triệu euro. Barcelona thì chỉ có 20,325 triệu euro. Đây chính là nguyên nhân khiến M.U có thu nhập từ Champions League cao hơn, dù Barcelona mới là nhà vô địch. Chênh lệch giữa các đội bóng trong khoản thu này khác nhau rất lớn. MSK được chia 212.000 euro, nghĩa là chưa bằng 1% số tiền chia cho Man.United. Shakhtar Donetsk có một mùa bóng rất thành công: đứng đầu bảng, sau đó vào đến tứ kết và chỉ chịu dừng bước khi gặp Barcelona. Ngược lại, Bursaspor và Panathinaikos đều rất kém cỏi, dừng bước sau khi đứng chót ở vòng bảng. Vậy mà tổng thu của Bursaspor vẫn ngang ngửa Shakhtar trong khi Panathinaikos còn lĩnh nhiều hơn Shakhtar. Đấy cũng là vì tiền chia theo thị trường truyền hình của Shakhtar chỉ có 3,788 triệu euro trong khi Bursaspor có đến 12,448 triệu euro và Panathinaikos có 14,370 triệu euro.

Trong tổng số tiền 754,1 triệu euro mà UEFA chia cho các đội dự Champions League mùa trước, có 413 triệu là phần chia cố định (theo nghĩa: mỗi đội tự tính ra được số tiền mình phải được hưởng – tức các khoản (1), (2), (3), (5). Còn lại là 341,1 triệu euro của khoản (4) tức tiền chia theo thị trường truyền hình. Chỗ này thì chỉ có UEFA tính được, bởi bản quyền truyền hình Champions League là do UEFA tự bán và tự chia, chứ các đội không được phép tự đàm phán và bán bản quyền truyền hình trong các trận đấu của họ.

Thị trường truyền hình ở Đức (đông dân) lớn hơn thị trường truyền hình ở Bồ Đào Nha (dân số ít), nên các đội bóng Đức sẽ được chia tiền nhiều hơn trong khoản này. Đấy cũng là lý do vì sao các đội bóng Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp được chia tiền theo bản quyền truyền hình rất cao. Mặt khác, tổng số tiền chia theo bản quyền truyền hình cho các đại diện Hy Lạp chảy cả vào túi Panathinaikos vì đại diện còn lại của bóng đá Hy Lạp là PAOK Salonika không lọt được vào vòng bảng Champions League. Tương tự, khi Thổ Nhĩ Kỳ có 2 đại diện được dự Champions League thì Bursaspor (vào thẳng vòng bảng) chỉ mong sao cho đội đồng hương Fenerbahce bị loại. Kết quả đúng như mong muốn ấy, và Bursaspor hưởng trọn số tiền chia theo bản quyền truyền hình dành cho các đại diện Thổ Nhĩ Kỳ. Ngược lại, thị trường truyền hình Pháp tuy rất lớn nhưng cả 3 đại diện Pháp là Lyon, Auxerre, Marseille đều lọt vào vòng bảng. Khoản này phải chia cho cả 3 đội, thành ra lại bé.

Tại Europa League, bóng đá Bồ Đào Nha thành công rực rỡ trong mùa vừa qua. Hóa ra đấy lại là chỗ… tai hại về mặt tiền bạc. Bồ Đào Nha có 3 đội vào bán kết, 2 đội vào chung kết trong khi toàn bộ vòng bảng (những 12 bảng) chỉ có đúng 1 đội Thổ Nhĩ Kỳ. Chả trách Besiktas bỏ túi 6,6 triệu euro tiền chia theo bản quyền truyền hình, cao nhất giải, và cao hơn nhà vô địch Porto gần 5 lần!

(còn tiếp)

TIỂU QUYÊN

>> Kỳ 1: Man.United được chia nhiều hơn Barcelona! 

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất