Thiếu muối khó chơi hay!

Rối loạn nước và chất điện giải là một trong các nguyên nhân dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng vì 83% tổng lượng của dòng máu, 82% của trái thận. 75% của bắp thịt, 74% của bộ não, 69% của lá gan và thậm chí 22% của thành phần khô róc như bộ xương là… nước! Bằng chứng là ta có thể nhịn ăn hàng tháng nhưng thiếu nước mới có ít ngày thì khó sống vì nước giữ vai trò môi trường tác động của hàng trăm triệu phản ứng sinh hóa trong cơ thể. Thiếu hay thừa nước thì tế bào cuối cùng đều có chung số phận diệt vong! Nước vì thế phải được giữ trong thế quân bình cả trong lẫn ngoài tế bào.

Muốn được vậy thì cơ thể phải trông cậy vào tỷ lệ quân bình giữa 2 khoáng tố có tác dụng giữ nước, là Natri và Kali. 2 thành phần này hợp tác chặt chẽ như một hệ thống bơm nước tự động với cơ chế vận hành 2 chiều để khi tế bào thiếu nước thì nước được huy động từ ngoài vào tế bào, và ngược lại. Hình ảnh lý tưởng đó chỉ tồn tại khi cơ thể không thiếu cũng không thừa khoáng tố Natri (Na).

Cần bổ sung nước và muối khoáng đúng cách giúp cơ thể duy trì vận động.

Natri là thành phần chủ yếu trong muối ăn. Trên nguyên tắc khó thiếu Natri cho dù cơ thể cần mỗi ngày đến 120 mg Natri, nếu đừng ăn quá lạt. Với tập quán ăn uống của người mình vốn mạnh miệng với khô, với mắm, càng khó thiếu Natri. Ngược lại, cơ thể cũng không dễ thặng dư Natri nếu thận hoạt động bình thường, vì lượng Natri thừa sẽ bị thải ngay qua nước tiểu. Nhưng đó là khi ăn uống nêm nếm trong định mức bình thường. Với người quen ăn quá mặn, huyết áp tất nhiên có khuynh hướng nhích dần lên cao vì Natri giữ nước và qua đó tăng dung tích huyết tương trong mạch máu. Từ nhận xét đó, thầy thuốc trước đây thường khuyên người có bệnh tim mạch cần cữ muối, càng ăn lạt càng tốt. Nhiều người, thậm chí chưa bệnh, nhưng vì bản tin y học cường điệu nên sợ muối hơn sợ…! Nhiều người không chỉ kiêng muối cho mình mà bắt cả nhà cử mặn. Quan niệm đó hiện nay không còn đứng vững vì nhiều công trình nghiên cứu trong thời gian gần đây cho thấy:

* Ngoại trừ trường hợp suy tim, chế độ ăn lạt tuyệt đối không giúp ích bao nhiêu cho người đã bị cao huyết áp. Ngay cả người đã qua cơn nhồi máu cơ tim có thời gian hồi phục lâu hơn và dễ bị tái phát nếu thiếu muối ăn trong khẩu phần.

* Hình thức dinh dưỡng loại bỏ muối ăn tối đa khi còn trẻ, khi còn khỏe không có giá trị bao nhiêu để phòng ngừa bệnh tim mạch. Stress, thuốc lá, rượu bia, béo phì rõ ràng nguy hiểm hơn muối ăn.

* Riêng với người đổ mồ hôi trên thao trường, ăn lạt chẳng khác nào tự hại mình vì cơ thể rối loạn chất điện giải.

Đi xa hơn nữa, các nhà nghiên cứu đã chứng minh là chức năng tư duy suy giảm rõ rệt ở người cữ muối quá đáng vì dẫn truyền thần kinh không thể tối ưu nếu thiếu muối. Nhiều thầy thuốc cũng đã gióng cao tiếng chuông nghi ngờ về mối liên hệ giữa bệnh Alzheimer và thói quen ăn lạt một cách cường điệu lúc còn thanh xuân. Thậm chí bệnh trầm uất cũng có mối liên hệ đến thói quen ăn quá lạt. Đó là chưa kể đến số người chóng mặt vì huyết áp quá thấp do thiếu Natri.

Nhưng đừng nghe vậy rồi xoay ngược 180° để ăn mặn thả giàn. Cũng vì cơ chế bơm nước nên Natri giữ vai trò quan trọng trong tiến trình hấp thu chất dinh dưỡng qua niêm mạc đường ruột. Trong trường hợp ăn quá mặn, một lượng nước đáng kể thay vì được hấp thu và theo máu đến thận, sẽ bị giữ lại trong lòng ruột cùng với nhiều dưỡng chất khác. Người ăn quá mặn vì thế tiểu ít, tự làm hại thận và vì khát nước, nên phải uống nhiều, tiểu đêm, mất ngủ… và vòng lẩn quẩn cứ thế tiếp tục.

Cá dễ ươn nếu không ăn muối. Nhưng quá nhiều muối thì không lạ gì nếu cá sớm thành… khô! Nêm nếm sao cho vừa miệng, đừng mặn chát đến độ sinh bệnh, nhưng tệ hơn nữa là đừng nhạt thếch đến độ nuốt không vô. Xét cho cùng, vì ăn mà bệnh dù sao cũng đỡ tức hơn nhịn đến tức cành hông rồi đem tiền nuôi… thầy thuốc.

Góc tư vấn của bác sĩ Lương Lễ Hoàng

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Đội lão tướng Cảng Sài Gòn. Ảnh: QUỐC CƯỜNG

Giải bóng đá lão tướng TPHCM – Cúp Thiên Long 2017

Đến hẹn lại lên, sân chơi dành cho các cựu cầu thủ tại TPHCM sẽ được khai màn vào ngày 16-12 tới đây trên sân Trung tâm Thể thao CATPHCM. Giải năm nay có sự tham dự của 10 đội và do Công ty thể thao Thiên Long đứng ra tổ chức.

Thể thao - Văn hóa quốc tế

Chương trình “Tập huấn Golf Truyền cảm hứng” cho 20 tay golf trẻ tài năng Việt.

Tập huấn Golf Truyền cảm hứng

Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội vừa hợp tác Tập đoàn SCG đưa chị em người Thái Ariya Jutanugarn (May) và Moriya Jutanugarn (Mo) đến Việt Nam tham gia chương trình “Tập huấn Golf Truyền cảm hứng” cho 20 tay golf trẻ tài năng Việt.