Bóng đá Việt Nam chuyên nghiệp tới đâu?

Kỳ 1: Bạo lực sân cỏ, căn bệnh hay một phần tất yếu?

 (SGGP Thể Thao).- Những rắc rối đến từ khán đài không là những điều quá mới mẻ. Vấn đề là thay vì phải tỷ lệ nghịch theo tiến trình chuyên nghiệp hóa thì đằng này, mỗi năm, bạo lực trên khán đài lại có xu hướng tăng lên. Và tất nhiên, không thể nói chúng ta có một nền bóng đá chuyên nghiệp nếu dưới sân kém chất chuyên môn, trong khi phong trào “tẩn” nhau lại phát triển trên khán đài....

Sự thật đau lòng

Vụ loạn đả trên sân Vinh giữa CĐV SLNA và XMHP thực sự là một vết nhơ khó gột rửa của bóng đá Việt Nam. Ảnh: Hoàng Dương.

CĐV Hải Phòng đi đến đâu là pháo sáng có mặt ở đấy. Họ làm cho BTC sân Lạch Tray bị phạt, làm cho cả BTC sân Hàng Đẫy cũng “ăn đòn”. Rất nhiều lời răn đe được đưa ra, nhưng thực tế thì sự việc đốt pháo sáng trên khán đài chỉ dừng lại vài thời điểm chứ không hề kết thúc.

Hai sự kiện có đổ máu trên sân Vinh là một vết nhơ của mùa giải. Nó khiến sân Vinh gánh chịu những án phạt nặng nề. Cuộc loạn đả giáp lá cà trong sự bất lực của lực lượng bảo vệ sau trận SLNA - XMHP thực sự là một nỗi đau với những ai yêu bóng đá.

Khi sân Hàng Đẫy gần như mở cửa miễn phí cho khán giả vào sân, nhưng chẳng bao giờ con số vượt quá vài ngàn CĐV, thì ở một loạt sân cỏ khác tại phía Bắc, CĐV lại là bài toán đau đầu. Điều đó, chẳng đem lại bất cứ kết luận gì đối với sự phát triển của bóng đá chuyên nghiệp, nó chỉ càng khiến người ta nghi ngờ về lời hứa của những nhà điều hành đối với tương lai bóng đá nội.

Sự thật là gì?

Sự thật là người ta chưa bao giờ có đầy đủ các phương án dự báo và phản ứng nếu xảy ra các sự cố lớn từ khán đài. Sau sự kiện CĐV Thanh Hóa “quậy” trên sân Quân khu 7 (TPHCM), đúng 1 năm sau, nguồn gốc của cuộc bạo loạn sân cỏ tại Vinh lại chính là CĐV đội khách với màn đốt pháo sáng. Lần này, sự việc đã diễn ra tồi tệ đến mức trở thành thảm kịch. Với một sân bóng tụ tập hơn vạn người thì khi xảy ra bạo loạn rất khó mà ngăn cản. Điều quan trọng nhất vẫn là phòng ngừa, dập tắt mầm mống ngay khi chớm xuất hiện.

Sự thật là chi phí tổ chức một trận đấu là khoản rất tốn kém, và các CLB luôn tìm cách cắt giảm. Nhân tiện, họ cắt giảm luôn các hoạt động như diễn tập hay họp bàn các phương án trước lúc trận đấu bắt đầu. Trong khi đó, những giám sát đến từ BTC giải chỉ thị sát chiếu lệ theo kiểu hỏi dăm ba câu với ông trưởng sân rồi thôi, thay vì phải họp bàn phương án, kiểm tra lực lượng tại chỗ ít nhất 1 ngày trước giờ thi đấu.

Sự thật là Qui chế bóng đá chuyên nghiệp là do VFF tạo ra, và điều lệ là do BTC ban hành, nhưng không phải lúc nào BTC cũng bám sát thực tế để đưa ra điều lệ, hoặc sử dụng các hình phạt nặng nhất để ngăn ngừa. Mùa bóng 2008 đã được dự báo là sẽ vô cùng căng thẳng khi có số lượng đội bóng phía Bắc đông đảo.

Nhiều năm trở lại đây, các khán đài phía Bắc luôn “nóng” vượt ngoài tầm kiểm soát, nhưng ngay từ đầu giải 2008, BTC vẫn cứ “giơ cao đánh khẽ”. Khi đội bóng Hải Phòng thăng hạng, cũng đã có không ít dự báo về khả năng gây rắc rối đến từ sự cuồng nhiệt của CĐV đất cảng. Chuyện ấy đã xảy ra với màn đốt pháo sáng trên khán đài, dù chưa dẫn đến những cuộc loạn đả bởi Hải Phòng vẫn chưa thua trận tại Lạch Tray.

Tuy nhiên, cách xử lý của BTC giải cũng chỉ dừng lại ở mức: cấm thi đấu sân nhà 1 trận, đã thế lại còn “lựa” các trận mà Hải Phòng đá Cúp Quốc gia để phạt nên rốt cục kết quả chẳng khiến cho các CĐV Hải Phòng phải lo lắng. Phải chăng đó là nguyên nhân mà các CĐV đất cảng “tự tin” đem pháo sáng đến sân Vinh, để rồi sân Vinh gánh chịu hậu quả.

Sự thật là chính các CĐV cũng rất nghiệp dư khi xem bóng đá. Nhiều khi họ quên béng mất những thiệt hại mà CLB của họ phải gánh chịu, nếu họ quậy trên khán đài. Sân bóng tại Việt Nam luôn nóng theo nhiều nghĩa, và người xem thì luôn có xu hướng bạo lực trong mọi tình huống dù đúng, hay sai. Họ đổ cho các trận đấu thiếu tính trung thực, trọng tài quá yếu kém, nhưng cũng phải thừa nhận, cách xem bóng đá, cũng như văn hóa xem bóng đá chuyên nghiệp hầu như là điều quá xa xỉ tại Việt Nam.

“Căn bệnh” của nền bóng đá 

Tất nhiên, để xảy ra loạn đả, BTC sân phải chịu trách nhiệm, nhưng trong bóng đá chuyên nghiệp, cái sân ấy, BTC ấy là do CLB thuê. BTC giải quản lý là quản lý theo CLB chứ đâu thể quản lý cái sân, vốn là cơ sở vật chất của nhà nước. Về nguyên tắc, CLB phải đi thuê sân, nhưng gọi là thuê chứ chẳng đúng chính xác là vậy. Ông trưởng BTC sân Vinh là một Phó Giám đốc Sở. Thế mới rắc rối.

SLNA có “thuê” sân Vinh là sân nhà của mình đi nữa thì cũng chẳng có quyền hành gì với ông trưởng BTC sân cả. Bản thân trận cầu giữa SLNA và XMHP cũng bình thường. Khổ nỗi, khi xảy ra sự cố thì không phạt CLB thì phạt ai bây giờ? Phạt CLB thì CLB cũng đành chịu, chứ chẳng thể nào phạt ông trưởng BTC sân. Ông này chỉ chịu trách nhiệm trước lãnh đạo địa phương và như ông đã hứa rằng: “sẽ từ chức nếu… xảy ra sự cố lần nữa”. Đấy là nguyên nhân mà chính BTC giải cũng phải lắc đầu khi nói về cái quyền của họ trong công tác điều hành giải. Nhiều lúc, họ cũng chỉ biết “dạ”, “vâng” hoặc góp ý vài điều chứ chẳng thể nào chỉ đạo trong công tác tổ chức trận đấu. Vậy là hết!

Chính cựu Chủ tịch VFF Mai Liêm Trực đã có câu nhận xét: “VFF thấp hơn mặt bằng xã hội”. Biểu hiện của “cái áo chuyên nghiệp quá rộng” chính là V-League. Tại giải đấu này, gần như loại hình nào của bóng đá chuyên nghiệp cũng được áp dụng, nhưng chẳng đi đến đâu. Ví dụ như chuyện mở cửa miễn phí cho CĐV vào sân, chuyện bảo vệ cho trận đấu, rồi chuyện yếu kém của trọng tài cứ được bao biện là… hoàn cảnh bắt buộc.

Nói cách khác, mọi việc chưa được chuẩn bị tốt, nhưng người ta vẫn cứ làm theo cách “đến đâu, sửa đến ấy”. Cứ cho đấy là cách để một nền bóng đá nghiệp dư tiến lên được chuyên nghiệp, nhưng ít ra, VFF phải dự báo được những hậu quả xấu trong tiến trình đấy bất trắc đó. Tuy nhiên, nhưng sự kiện tại Vinh  đã nói rằng: chúng ta chẳng chuẩn bị cái gì cho một trường hợp như thế!

Sau sự cố tại sân Vinh, VFF phải “cắn răng” thay Trưởng BTC giải. Chỉ tội ông Dương Nghiệp Khôi! Bóng đá Việt Nam đã phát triển rất nhanh. Nói một cách dễ hiểu: những người đứng đầu các CLB đều là những ông chủ tập đoàn này, giám đốc tổ chức kinh doanh nọ, có người còn là phó hoặc giám đốc các Sở. Đương nhiên, người đứng đầu tổ chức quản lý các CLB phải là người có tầm, có tiếng nói quan trọng và chuyên môn phải rất tốt.

Ông Khôi chỉ là một trưởng phòng thi đấu, một Phó Tổng Thư ký của một tổ chức xã hội. Trong khi V-League không còn là một giải đấu bình thường, nó là một cỗ máy tiêu và kiếm tiền khổng lồ. Là một xã hội khá phức tạp thu nhỏ mà ở đó, những khía cạnh kinh tế, xã hội, văn hóa và cả chính trị nữa đều cực kỳ nhạy cảm. Ở đó, nhiều doanh nghiệp đổ tiền vào hoạt động phát triển thương hiệu trong kinh doanh. Ở đó, người dân đem đến sân bóng bao sự bức xúc trong đời sống và nhiều nơi còn là loại hình giải trí duy nhất. Ở đó, các biểu hiện mang tính xã hội được thể hiện rất nhiều do sự tập hợp của nhiều thành phần. Tất cả nói rằng, để quản lý V-League thực sự cần một hệ thống chuẩn mực, có kinh nghiệm và thật sự khoa học chứ không đơn giản chỉ là tổ chức một sự kiện.

Tuy nhiên câu hỏi nhức nhối về nạn bạo lực sân cỏ ở trên các khán đài Việt Nam khiến người ta phải tự hỏi: đây là căn bệnh, hay chấp nhận nó như một phần tất yếu của bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam mà đến nay vẫn chưa có thuốc đặc trị.

HỒ VIỆT

Trưởng ban kỷ luật Nguyễn Hải Hường: “Bạo loạn sân cỏ, lỗi do con người nghiệp dư”

Ông Nguyễn Hải Hường. Ảnh : Q.Th

Trao đổi với SGGP Thể thao, Trưởng Ban kỷ luật VFF Nguyễn Hải Hường không cho rằng, V-League 2008 đã thất bại về mặt tổ chức thi đấu, bởi theo ông Hường nên nhìn về hướng tích cực hơn là những sự cố. Ông Hường nói: “V-League đã về đích an toàn. Đúng là vẫn có những sự cố về bạo lực sân cỏ, an ninh, an toàn nhưng tôi không cho rằng BTC giải đã thất bại trong việc quản lý, kiểm soát giải đấu. Bằng chứng rõ nhất là V-League 2008 gần như không có tiêu cực. Tôi không khẳng định tiêu cực đã hoàn toàn biến khỏi bóng đá Việt Nam, nhưng rõ ràng những vòng cuối ở V-League 2008 chứng tỏ, tệ nạn này đã được kiểm soát tốt hơn rất nhiều. Ít có xin xỏ làm V-League rối tung rối mù như nhiều mùa bóng trước. Đấy là một nét tích cực mà chúng ta phải ghi nhận chứ không chỉ biết nhìn vào riêng các sai sót”.

Theo ông Hường, những sự cố mất an ninh nghiêm trọng ở sân Vinh (Nghệ An) hay Hàng Đẫy (Hà Nội) phần lớn là xuất phát từ sự chủ quan, coi thường yêu cầu về tổ chức trận đấu do BTC giải đặt ra. Trong đó, yếu tố nghiệp dư từ những người phụ trách tổ chức thi đấu tại những sân đấu là yếu tố chính cấu thành và gây ra những sự cố làm V-League chao đảo.

“BTC giải chỉ định hướng, chỉ đạo cho BTC địa phương thực hiện tổ chức và thi đấu, chứ chúng tôi không thể nhúng tay trực tiếp vào làm luôn phần việc của đội bóng và BTC địa phương phải lo”, ông Hường nói, “Tôi dám chắc rằng, trong sự cố tại sân Vinh và Hàng Đẫy, sự chủ quan và nghiệp dư trong cách tổ chức của những người phụ trách ở địa phương là nguyên nhân chính. Như trường hợp CĐV Xi măng Hải Phòng quậy trên sân Hàng Đẫy chẳng hạn. Tại sao CĐV Hải Phòng không quậy ở Lạch Tray mà lại quậy ở Hàng Đẫy? Ở Lạch Tray, BTC sân làm nghiêm túc, nhất là sau khi họ chịu án phạt hồi đầu giải nên biết cách rút kinh nghiệm. Còn ở sân Hàng Đẫy, họ chủ quan nên sau khi có sự cố, lại biện hộ rằng, tại CĐV Hải Phòng lên đông quá nên trở tay không kịp”.

Ông Hường cũng dự đoán, sau những sự cố V-League 2008, mùa sau công tác an ninh, an toàn sẽ khác: “Bóng đá Việt Nam đang trong lộ trình lên chuyên nghiệp. Còn nhiều bất cập và chuyện hooligan quậy cũng là thứ khó tránh, bởi ngay ở những nền bóng đá tiên tiến như Anh, Ý… cũng từng trải qua vấn đề này. Điều quan trọng là sau mỗi sự cố, chúng ta biết rút kinh nghiệm thì mùa sau sẽ tốt hơn. Như sân Thanh Hóa, mùa V-League 2007 là điểm nóng thì nay đã nguội và đi vào khuôn khổ khi con người bớt nghiệp dư”.

NGỌC LINH

_______________


Phát biểu của người trong cuộc

GĐĐH Hồ Văn Chiêm (TCDK.SLNA):
“Gắn hành động của CĐV với đội bóng là không chính xác”

Ảnh: H.A

Mùa giải V-League 2008 vừa qua, đội SLNA đã phải đối diện với rất nhiều khó khăn khi phải nhận liên tiếp những án phạt vì hành vi quá khích của một số CĐV. Từ trừ điểm, đến phạt tiền, rồi treo sân khiến cho đội bóng rơi vào cảnh lao đao, và đây cũng là nguyên nhân khiến đội bóng chúng tôi không hoàn thành được chỉ tiêu đã đề ra. Chúng tôi đều đã chấp hành nghiêm những án phạt, nhưng nếu cứ bắt đội bóng phải chịu trách nhiệm về hành vi của CĐV, theo tôi là không chính xác. Bởi thành tích có được trên sân là mồ hôi, công sức của cả tập thể khó nhọc mới có được. Bởi thế, cứ CĐV gây loạn là “đè” đội bóng ra phạt thì đá bao giờ cho lại.

Trong thời gian tới, BTC giải cần phải có những điều chỉnh để phân định rõ trách nhiệm của đội bóng với hành động của các CĐV, trách nhiệm của BTC sân trong việc để xảy ra các sự cố an ninh. Đảm bảo tính công bằng cho công sức, nỗ lực của cầu thủ đã bỏ ra.

GĐĐH Đỗ Đại Dương (XM Hải Phòng):
“BTC sân để xảy ra sự cố thì không thể phạt đội khách”

Ảnh: Q.TH

Ở mùa giải vừa qua, đội XM Hải Phòng đã phải nhận án phạt tiền vì những hành động của CĐV trong những chuyến đi làm khách. Theo tôi, cách xử lý như vậy là chưa chính xác, bởi chúng tôi chỉ có thể kiểm soát hành động của CĐV trên sân nhà, còn khi đá sân khách chỉ có thể nhắc nhở hạn chế phần nào mà thôi, bởi đội khách thì lấy đâu ra phương tiện và con người để ngăn chặn các sự cố xảy ra.

Trách nhiệm của BTC sân phía đội chủ nhà là phải đảm bảo an ninh cho trận đấu, nếu để xảy ra sự cố về an ninh, BTC sân phải là người phải chịu trách nhiệm chính. BTC sân không hoàn thành nhiệm vụ bảo đảm an ninh, không kiểm soát được hành động của khán giả, nếu qui trách nhiệm về phía đội khách là không hợp lý.


THU QUYÊN (ghi)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Tottenham (trái) liệu có thể là đội đầu tiên trong tốp 6 giành được trước Man.City? Ảnh: Getty Images

Lý do Tottenham có thể đánh bại Man.City

Premier League hy vọng Tottenham có thể ngăn đà tiến của Man.City, giúp giải đấu tìm lại tính hấp dẫn trong giai đoạn lượt về. Và công bằng mà nói, đoàn quân của HLV Mauricio Pochettino hoàn toàn có khả năng đó.

Bóng đá trong nước

Thái Sơn Nam (áo trắng) và Hải Phương Nam được đánh giá cao ở vòng bán kết. Ảnh: ANH TRẦN

LS Cup 2017: Gay cấn hai cặp bán kết

Chiều 18-12 tại nhà thi đấu Phú Thọ (TPHCM), giải futsal TPHCM mở rộng – Cúp LS 2017 sẽ diễn ra 2 trận bán kết giữa Thái Sơn Nam – Cao Bằng và Thái Sơn Bắc – Hải Phương Nam.ĐHGĐ.

Bóng đá quốc tế

Pep Guardiola đã thay đổi mạnh mẽ Man.City thành một thế lực. Ảnh: Getty Images

Man.City “làm khó” Pep

Ban lãnh đạo Man.City sẽ làm hết sức mình để đảm bảo Pep Guardiola cam kết tương lai lâu dài tại sân Etihad, trong tầm nhìn biến CLB trở thành một đế chế hùng mạnh như Sir Alex Ferguson từng tạo ra tại Old Trafford.

Thể thao - Văn hóa quốc tế

Chương trình “Tập huấn Golf Truyền cảm hứng” cho 20 tay golf trẻ tài năng Việt.

Tập huấn Golf Truyền cảm hứng

Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội vừa hợp tác Tập đoàn SCG đưa chị em người Thái Ariya Jutanugarn (May) và Moriya Jutanugarn (Mo) đến Việt Nam tham gia chương trình “Tập huấn Golf Truyền cảm hứng” cho 20 tay golf trẻ tài năng Việt. 

Quần vợt

Belinda Bencic - "truyền nhân" của Martina Hingis

“Truyền nhân” của Hingis lập “cú hattrick” cuối năm

Belinda Bencic, tay vợt nữ trẻ người Thụy Sỹ vốn được xưng tụng là “truyền nhân” của Martina Hingis mới vừa giành được chiến thắng ở giải Al Habtoor Tennis Challenge tại Dubai (UAE) và đây là danh hiệu thứ 3 ở giai đoạn cuối năm 2017 của Bencic.

Các môn khác

NBA 2017-2018: James ghi cú triple-double thứ 60 trong sự nghiệp

Với 29 điểm ghi được, có 11 pha tranh bóng bật bảng thành công và thực hiện 11 đường kiến tạo ghi điểm cho các đồng đội, LeBron James đã lập cú triple-double thứ 60 trong sự nghiệp, qua đó giúp Cleveland Cavaliers đánh bại Utah Jazz với điểm số 109-100.