Chọi dê

Đến vùng đất Hà Giang những ngày đầu xuân, du khách không chỉ được thả hồn vào không gian huyền bí của núi rừng nơi cực Bắc Tổ quốc, mà còn có cơ hội hòa mình vào nhiều không khí lễ hội khác.


Thi chọi dê là sáng kiến hay, được bà con các dân tộc ủng hộ. Các gia đình ngoài việc chăm sóc dê nuôi, còn biết quan tâm đến dê chọi sao cho tốt để còn giành giải.

 
 

Chợ tình Khau Vai, phố cổ Đồng Văn hay đèo Mã Pí Lèng sẽ là địa điểm không thể bỏ qua. Ngoài ra, chúng ta sẽ còn được chứng kiến lễ hội chọi dê của cộng đồng các dân tộc vùng cao, nét văn hóa đặc sắc chỉ có ở nơi này. Một lễ hội mang ý nghĩa tâm linh, hy vọng đem lại may mắn cho người chăn nuôi nơi vùng cao nguyên đá.

Những ngày đầu xuân, nhiều con dê của đồng bào người Mông, Dao, Tày… được chăn thả khắp vùng trở thành nhân vật trung tâm, với nhiều màn biểu diễn đặc sắc. Trong lễ hội, các con dê hiền lành thường nhật sẽ trở thành đấu sĩ dũng mãnh với những pha chiến đấu nảy lửa, chẳng kém trâu chọi. Người dân sẽ chọn con đực to, khỏe để tham gia cuộc đấu. Ai cũng muốn con dê của mình giành giải để may mắn cho mùa chăn thả mới. Sới chọi dê được tổ chức trên khu đất bằng phẳng hoặc ở sân vận động, giới hạn bởi hàng cọc gỗ hay sắt, chằng dây thừng bao quanh khu vực đấu.

Các “đấu sĩ” phải vượt qua các yêu cầu khá chặt từ phía ban tổ chức như: Dê từ 3 tuổi trở lên mới tham gia, vóc dáng nhanh nhẹn, khỏe mạnh; có nguồn gốc rõ ràng, sống tại địa phương và được cán bộ thú y thẩm định kỹ, nhất là không mang dịch bệnh.

Trước khi vào trận chiến, mỗi “đấu sĩ dê” được đeo số báo danh và chăm chút kỹ càng. Cuộc chơi tuân thủ theo thể thức loại trực tiếp, chọn những con khỏe nhất vào chung kết. Lễ hội chọi dê ở Hà Giang luôn nhận được sự ủng hộ của chính quyền, các ban ngành và đông đảo người dân nên sức lan tỏa ngày một rộng ra.

Trực tiếp xem dê chọi mới cảm nhận sự thích thú không kém chọi trâu, đấu ngựa hay chọi gà. Dẫu thi đấu dưới “sức ép” của rất đông khán giả, các “đấu sĩ dê” vẫn không tỏ ra sợ hãi mà thoải mái thi triển đòn thế. Trong các trận đấu, dê chọi cũng tung ra nhiều cú hóc hiểm nhắm vào đối thủ. Các ngón truyền thống được các “đấu sĩ dê” sử dụng là hổ lao, tung vó, hổ vồ, bổ nhào hoặc khóa sừng, khóa chân đối phương...

Chẳng giống chọi trâu ở miền xuôi hay chọi ngựa của các dân tộc khác, tại hội chọi dê, các trận đấu dù căng thẳng, kéo dài đến mấy dê cũng không bị thương, và có thắng hay thua các con dê đều không bị giết thịt mà quay về đàn tiếp tục sinh sống. Các “đấu sĩ dê” lại thủng thẳng vượt đồi, men theo triền núi để tìm đám cỏ non, và tiếng “be be” chỉ còn đâu đó giữa bạt ngàn rừng núi. Nhờ đó, người dân có ý thức chăm sóc bảo vệ vật nuôi, phát hiện và bảo tồn, nhân rộng nguồn gene quý.

Đáng xem trong lễ hội chọi dê tại Hà Giang tập trung ở huyện Hoàng Su Phì, Đồng Văn, Mèo Vạc… Là những huyện vùng cao biên giới còn khó khăn, kinh tế chủ yếu nông nghiệp, trong đó chăn nuôi đóng vai trò quan trọng. Do vậy, hội chọi dê dịp xuân không chỉ nâng cao mức hưởng thụ văn hóa tinh thần cho đồng bào các dân tộc mà còn khuyến khích các gia đình phát triển chăn nuôi.

Trao đổi với SGGP Thể Thao, Giám đốc Sở VH-TT-DL tỉnh Hà Giang Hoàng Văn Kiên cho biết: “Nhiều huyện trên địa bàn tỉnh đã tổ chức hội chọi dê thường niên với quy mô ngày một lớn. Thi chọi dê là sáng kiến hay, được bà con các dân tộc ủng hộ. Các gia đình ngoài việc chăm sóc dê nuôi, còn biết quan tâm đến dê chọi sao cho tốt để còn giành giải. Chúng tôi đang có đề án nâng tầm hội chọi dê truyền thống của đồng bào dân tộc vùng cao”.

HUỲNH ĐỨC TRUNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Đội lão tướng Cảng Sài Gòn. Ảnh: QUỐC CƯỜNG

Giải bóng đá lão tướng TPHCM – Cúp Thiên Long 2017

Đến hẹn lại lên, sân chơi dành cho các cựu cầu thủ tại TPHCM sẽ được khai màn vào ngày 16-12 tới đây trên sân Trung tâm Thể thao CATPHCM. Giải năm nay có sự tham dự của 10 đội và do Công ty thể thao Thiên Long đứng ra tổ chức.

Thể thao - Văn hóa quốc tế

Chương trình “Tập huấn Golf Truyền cảm hứng” cho 20 tay golf trẻ tài năng Việt.

Tập huấn Golf Truyền cảm hứng

Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội vừa hợp tác Tập đoàn SCG đưa chị em người Thái Ariya Jutanugarn (May) và Moriya Jutanugarn (Mo) đến Việt Nam tham gia chương trình “Tập huấn Golf Truyền cảm hứng” cho 20 tay golf trẻ tài năng Việt.