“Bà Tám” ít bệnh

Nhiều trường đại học y dược đúng là có lý khi “nâng cấp” bệnh lý do stress thành một chuyên khoa hẳn hòi sau khi thầy thuốc không còn nghi ngờ vai trò đòn bẩy của stress trong nhiều bệnh chứng nghiêm trọng.

Xem thường sao được khi từ đau đầu kinh niên bước qua suy nhược thần kinh cho đến cao huyết áp đều có bàn tay phá hoại ngấm ngầm của stress. Do tác động của Adrenalin, nội tiết tố bao giờ cũng được phóng thích đến mức độ thặng dư trong tình huống căng thẳng, nạn nhân của stress khó tránh nhiều hậu quả như tăng dần huyết áp, loạn nhịp tim, rối loạn tiêu hóa, tăng đường huyết, tăng mỡ máu, rối loạn tiền đình, yếu sinh lý… Họa bao giờ cũng vô đơn chí nên nạn nhân của stress khó tránh nhiều mặt giáp công trong khi thầy thuốc vẫn còn lúng túng vì dù đã xoay trở đủ kiểu, khi thì với sinh tố này, lúc với khoáng tố kia, nhưng vẫn chưa có giải pháp nào gọi là ăn chắc trong cuộc chiến đối đầu với stress!

Đáng tiếc khi đa số nhà nghiên cứu có lẽ vì quá tập trung vào chuyện lên non tìm thuốc nên quên giải pháp nhiều khi rất gần. Giáo sư Wartburton ở Đại học London, chuyên gia về liệu pháp tác động trên trục tâm thần kinh, đã công bố một kết quả gây nhiều ngạc nhiên lẩn hứng thú trong ngành y. Đó là tác dụng hóa giải stress của giờ giải lao nếu người nghỉ giữa giờ có cơ hội “ngồi lê đôi mách” về chuyện tầm phào vô bổ, vô hại bên tách trà, miếng bánh. Quan trọng là “bà tám” về chuyện thời sự nhưng đừng hình sự, chuyện gì cũng được miễn là có dịp cười hả hê, chứ đừng mang nổi cay đắng trở vào phòng làm việc.

Nếu tưởng đây chỉ là chuyện phỏng đoán theo kiểu tin khí tượng không nắng ắt mưa thì lầm. Dữ liệu thống kê của Wartburton đã được đúc kết từ công trình nghiên cứu với hơn 5.000 đối tượng từ nhiều công ty ở 16 nước châu Âu. Wartburton qua đó đã chứng minh là thuốc chống stress đắt tiền cách mấy vẫn thua xa mâm trà bánh giữa giờ, cho dù chỉ với trà bình dân, bánh rẻ tiền vì yếu tố quyết định cho tác dụng khử stress chính là nước… bọt.

Để giải thích cho tác dụng tuyệt vời của giờ giải lao, còn có nghĩa là giải trí cho người lao tâm để sau đó tiếp tục lao động, Wartburton đã chứng minh là không chỉ huyết áp mà ngay cả chức năng tư duy của nhóm có bánh kẹo trà cà-phê giữa giờ được cải thiện thấy rõ nếu so với nhóm không được nghỉ, hay tuy có nghỉ nhưng không được “nhẫm xà” để tán gẫu chuyện thiên hạ. Rõ hơn nữa là số ngày nghỉ việc trong năm vì bệnh của nhóm “bà tám” chỉ bằng 1/3 số ngày vắng mặt của nhóm đối chứng- không có giờ nói chuyện trời trăng mây nước. Mất chút giờ để “tám” nhưng rồi tăng năng suất còn muốn gì hơn.

Biết bệnh biết ta mới mong thủ huề. Muốn ngăn chặn stress đúng lúc phải biết đã stress đến thế nào? Cũng theo Wartburton, một trong các tiêu chí đơn giản để nhận ra mình đã nằm gọn trong tầm nhắm của stress chính là cảm giác mỏi sau gáy trong lúc làm việc. Khi đó nên mạnh dạn bước vào giờ giải lao cho dù trọng tài chưa thổi còi hết hiệp. Wartburton cũng vì thế cổ động cho hình thức nghỉ giữa giờ tối thiểu 2 lần trong suốt buổi làm việc, mỗi lần không dưới 15 phút, tất nhiên lâu hơn chút càng hay, nhưng đừng quá 30 phút vì khi đó chuyện tán gẫu lại trở thành… stress. Nhà nghiên cứu ở Anh đã dẫn chứng là “chủ” không thiệt hại gì hết nếu cho “thợ” nghỉ thường như thế.

GÓC TƯ VẤN CỦA BÁC SĨ LƯƠNG LỄ HOÀNG

Các tin, bài viết khác