1.000 tỷ đồng cho bản quyền truyền hình giải ngoại hạng Anh. Kỳ 3: Thu không đủ bù chi

Trước nguy cơ những nhà đài tại Việt Nam có thể bỏ đến hơn 1.000 tỷ đồng để mua bản quyền phát sóng giải ngoại hạng Anh (EPL), đa số các độc giả gởi mail, thư đến tòa soạn đều bày tỏ đã đến lúc, từ các nhà đài lẫn người xem phải mạnh dạn chia tay với EPL để tránh tình trạng bị bắt làm con tin của các đối tác giữ bản quyền nước ngoài gây ra sự lãng phí không đáng có.

  • Tăng và luôn luôn tăng

Có một thực tế là dù đã tăng chóng mặt trong 10 năm qua nhưng chi phí dành cho bản quyền truyền hình tại Việt Nam vẫn còn ở mức thấp so với khu vực Đông Nam Á và châu Á, thị trường trọng điểm của các nhà kinh doanh EPL. Điều đó có nghĩa, 1.000 tỷ đồng chưa phải là con số cuối cùng. Thậm chí, có dự báo, mức tăng có thể lên đến 20 - 30 lần so với hiện nay.

Trong khi đó, với việc chỉ tập trung vào việc mua bản quyền, bỏ qua hoạt động cốt lõi là xây dựng, nâng cấp các chương trình thật sự độc quyền của mình, số lượng thuê bao đăng ký thực thụ của từng nhà đài dễ rơi vào trạng thái “ảo”. Nghĩa là nếu đài nào sở hữu bản quyền EPL sẽ hút các thuê bao từ đài khác sang. Về bản chất là không phải phát triển số lượng thuê bao truyền hình nói chung. Con số không chính thức cho thấy, dù độc quyền rất lâu nhưng số thuê bao của K+ chưa đến 300.000 trong khi các hệ thống VTC, cáp SCTV, HTVC vẫn tăng nhờ phát triển dịch vụ đồng thời. Hiện đã xuất hiện nhiều đơn vị cung cấp dịch vụ PayTv khác mà không cần ưu thế độc quyền EPL.

Vì vậy, dù số thu là khổng lồ nhưng chưa chắc đã bù đủ chi phí đầu tư nếu sau 3 năm, lại có thể mất bản quyền EPL vào tay đối thủ.

  • Nhất thiết phải có EPL?

Có nhất thiết phải mua những bản quyền trong tư thế bị ép giá và luôn thua thiệt hay không để phục vụ cho nhu cầu độc quyền phát triển thuê bao? Đã có ý kiến cho rằng, không mua EPL thì các nhà đài cũng sẽ tìm cách mua bản quyền truyền hình các giải đấu khác nếu cơ quan quản lý và tự thân các đài không tìm cách hạ nhiệt cơn khát độc quyền. Trên thực tế, người hâm mộ Việt Nam rất thích xem EPL nhưng nhu cầu này cũng được tiếp tay bởi các nhà đài chứ chưa hẳn là không thể bỏ được. Sau thời VTV miễn phí, đến lượt các truyền hình cáp cũng miễn phí thông qua kênh ESPN, Star Sports. Khi K+ độc quyền ngày chủ nhật, các trận đấu thứ bảy vẫn tiếp tục nhan nhản trên truyền hình cáp với mức phí rẻ. Người xem bị cuốn vào lúc nào không biết, hình thành nhu cầu. Nhưng không có nghĩa đó là thứ bắt buộc phải có bởi chính VTV3 cũng vẫn “sống” thoải mái dù không có EPL 10 năm qua.

Truyền hình K+ ăn nên làm ra tại các quán cà phê, nhà hàng.

Theo đa số ý kiến được thăm dò thông qua các trang mạng, không xem được EPL chẳng phải là thảm họa. Dù độc quyền ngày chủ nhật nhưng chính đài K+ cũng chỉ phát triển mạnh ở các quán cà phê, quán nhậu... phục vụ số đông làm giảm lượng thuê bao trung thành tại nhà. Bên cạnh đó, với sự phát triển của internet, dân ghiền bóng đá Anh có thể xem EPL qua một số giao thức khác được cung cấp miễn phí trên mạng.

Tất nhiên, nhu cầu thưởng thức bóng đá đỉnh cao bao giờ cũng tồn tại nhưng không thể không thay đổi nếu các đài tại Việt Nam đồng lòng thay đổi “món ăn” bằng bản quyền các giải khác, nâng cao chất lượng dịch vụ để bù đắp vào sự thiếu hụt EPL. Đây là điều chẳng đặng đừng nhưng không thể cứ tiếp tục cuộc đua độc quyền EPL khi biết chắc rằng chi phí chỉ có tăng trong khi thuê bao chỉ ở mức giới hạn.

Tóm lại, trước khi yêu cầu người xem từ bỏ EPL, chính các đài phải dũng cảm thực hiện trước. Và để tránh tình trạng mạnh ai nấy làm, rất cần có sự điều chỉnh quyết liệt từ cơ quan quản lý và hiệp hội truyền hình trả tiền để trả lại sự lành mạnh cho lĩnh vực kinh doanh này.

Nếu chỉ dựa vào bản quyền bóng đá, số lượng thuê bao “thật” chỉ tăng đến một mức giới hạn và rơi vào một số thị trường nhỏ, hẹp. Các đài có bản quyền EPL để bù chi phí chỉ còn cách tăng phí thuê bao. Một lần nữa, gánh nặng đè lên người xem. Ngoài việc lãng phí tài nguyên hạ tầng truyền hình, chính cuộc đua độc quyền còn gây hại cho sự phát triển của ngành truyền hình Việt Nam khi hoạt động đầu tư cho năng lực không có vì phần lớn nguồn vốn phải trả cho phí bản quyền, chảy vào túi đối tác nước ngoài. Đó là chưa nói, cạnh tranh bằng độc quyền sẽ bóp méo những nguyên tắc cơ bản của thị trường và dù ai thắng trong cuộc chiến đó thì người tiêu dùng vẫn thiệt hại.

VIỆT QUANG – YẾN PHƯƠNG

 

1.000 tỷ đồng cho bản quyền truyền hình giải ngoại hạng Anh.


>> Kỳ 2: Có hay không cuộc thao túng giá?

>> Kỳ 1: Trăm dâu đổ đầu… thuê bao 

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bảng E: Sevilla - Liverpool 3-3: Dẫn trước 3 bàn nhưng Liverpool lại vuột chiến thắng

Bảng E: Sevilla - Liverpool 3-3: Dẫn trước 3 bàn nhưng Liverpool lại vuột chiến thắng

Ở lượt trận thứ 5 bảng E, các cầu thủ Liverpool nhập cuộc đầy tự tin ghi liên tiếp 3 bàn trong vòng 30 phút đầu nhưng bất ngờ lại để chủ sân Sevilla gỡ hòa và đành rời sân với 1 điểm. May mắn cho Liverpool khi ở trận đấu khác, Spartak Moscow bất ngờ để Maribor cầm hòa 1-1, nên The Kop vẫn dẫn đầu bảng E với 9 điểm.